X
تبلیغات
مبارزه با بیماریها
 
مبارزه با بیماریها
 
 
آموزش همگانی بیماریهای مشمول مراقبت و پیگیری در نظام سلامت
 
واحد مبارزه با بیماریها با همکاری واحد آموزش بهداشت مرکز بهداشت شهرستان کردکوی یک دوره تربیت مربی التور را برای گروه هدف کارشناسان واحدهای فنی ستادی و کاردانهای مبارزه با بیماریها ی شاغل در مراکز بهداشتی و درمانی در تاریخ های 6/5/92 و 9/5/92 به تعداد 30نفر برگزار کرد

 |+| نوشته شده در  شنبه 1392/05/12ساعت 19:40  توسط فرخی  | 
از اهم وظايف مبارزه با بيماريها عبارتند از:
1- آموزش ، باز آموزي آموزي پرسنل بهداشتي و درماني و اطلاع رسانی به گروه های مختلف مردمی در خصوص علائم ،راههای انتقال و اقدامات پیشگیری از وقوع و شيوع بیماریها

2- مراقبت و اقدامات کنترل و پشگیری بیماریهای غير واگير
شامل : فشارخون، ديابت ، قلب و عروق، تالاسمي، سرطانها ، سوانح و حوادث خانگي و ترافيكي، كم كاري مادرزادي تيروييد

3- مراقبت و اقدامات کنترل و پشگیری بیماریهای واگیر شامل:

3.1- دریافت گزارش بیماریهای مشمول گزارش تلفنی شامل: فلج اطفال، سرخک، سرخجه،مننژیت،هاری،تب خونریزی دهنده،کزاز نوزادی،وبا ،دیفتری،تب راجعه ، طاعون ،
مالاریا، آنفلونزای مرغی، عوارض ناشی از واکسن و اپیدمی بیماریها

3.2- دریافت گزارش بیماریهای مشمول گزارش کتبی شامل :ایدز،سل،هپاتیت A,E,B,C ،تب مالت،توکسوپلاسموز،سالک،جذام،
کالاآزار،سیاه زخم،سیفلیس،سوزاک، کزاز بالغین،سیاه سرفه،آمیبیاز،اسهال خونی و عفونی،تیفوئید،کیست هیداتیک و سرخجه مادرزادی

3.3-پیگیری و بررسی اپیدمیولوژیکی بیماریهای مشمول گزارش تلفنی و کتبی و مراقبت بيماريها

3.4- تهیه و ارسال نمونه سرم خون از افراد مشکوک به سرخک و سرخجه، CCHF ،ایدز و تهیه نمونه STOOL از موارد مشکوک به فلج شل حادو التور

3.5- تأیید تشخیص، درمان کامل و مناسب بیماران و اقدامات پیشگیری و کنترل در اطرافیان بیماران

3.6- تأمین و توزیع واکسن مورد نیاز خانه های بهداشت، مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستان

3.7- نظارت بر اجرای واکسیناسیون کودکان،مادران، سربازان و گروههای در معرض خطر

4- پايش و نظارت بر عملكرد مراكز و خانه هاي بهداشت

5- همکاری و هماهنگی بین بخشی و برون بخشی با ادارات مختلف شهرستان به منظور اقدامات پیشگیری و کنترل بیماریها

6- جمع آوری آمار و اطلاعات ، ثبت ،گزارش دهی و تجزیه وتحلیل بیماریها

7- انجام خدمات آموزش و مشاوره بیماریهای رفتاری- تالاسمي

8- برنامه ریزی و اجرای برنامه های آموزشی جهت پزشکان ،کاردان و کارشناسان، بهورزان ، رابطین سلامت ،کارکنان ادارات، نیروهای بسیجی ، نظامی، انتظامی و دانش آموزان

9- پاسخ تلفنی به سؤالات مردم در خصوص بیماریهای واگیرو غير واگير
 |+| نوشته شده در  یکشنبه 1391/11/01ساعت 15:8  توسط فرخی  | 

وسایل مورد نیاز:

ü                ظرف شستشو به گنجایش حداقل 5 لیتر آب( مانند سطل) ، آب و پودر یا مایع شوینده و لام های مورد نیاز به پاک سازی

روش کار:

ü   ظرفی را به مقدار 3-4 لیتر از آب معمولی پر می کنیم،  سپس 4-3 قاشق  غذا خوری مایع ظرف شویی یا پودر شوینده را به آن می افزاییم تا محلو آب و صابون بدست آید  .

ü     در این ظرف ، میتوان حداکثر تا حدود   400 عدد از شیشه های لام را در محلول آب و صابون غوطه ور کرد.

مدت زمان غوطه وری :

ü     درمحلول آب و صابون با دمای محیط به مدت12 الی 24 ساعت لامها را غوطه ور کنید 

ü     در صورت فوریت میتوان از محلول آب گرم و صابون حداقل برای مدت 2-3  ساعت  لامها غوطه ور شود.

ü     پس ازشستشو ، لام ها را با یک برس تمیز پاک نموده تا هر گونه بقایایی از  مواد ضدعفونی ، مواد شوینده یا گرد و غبارها از سطح لام ها پاک شوند

ü     سپس آن ها را (شیشه لام ) دو بار با آب شستشو داده و بعد با یک تکه پارچه تمیز یا تنزیب یا گاز خشک می نماییم .

 نگهداری:

لام های تمیز و خشک شده را در بسته های 25 یا 50 تایی قرار دهیم.
  کلیه لام های شکسته ، خش دار و یا ترک دار را باید دور انداخت.

 |+| نوشته شده در  پنجشنبه 1391/06/23ساعت 16:31  توسط فرخی  | 

بیماری مالاریا، تب متناوب دارد

مالاریا مهم‌ ترین بیماری انگلی و یکی از مسایل مهم بهداشتی تعدادی از کشورها به خصوص کشورهای گرمسیری دنیا است.

این بیماری به صورت عفونت حاد، در بیشتر موارد وخیم و گاهی طولانی و با ویژگی های تب   متناوب و لرز بدن، کم خونی  بزرگی طحال و گاه با ویژگی های ساده یا کشنده دیگر خودنمایی می‌کند.

اهمیت این بیماری به خاطر شیوع زیاد و مرگ‌ومیر قابل توجه‌است.

 کلمه مالاریا یک کلمه ایتالیایی و به معنای هوای بد (Mal-Aria) است و منظور از آن، تعریف بیماری با ویژگی های تب متناوب است که ایتالیایی‌ها در گذشته وجود آن را ناشی از هوای بد و مناطق باتلاقی می‌دانستند.

 بیماری مالاریا با نام های دیگری چون تب نوبه و تب متناوب نیز خوانده می‌شود.

 انگل مالاریا توسط پشه‌ای به نام آنوفل به انسان منتقل می‌شود که شامل چندین گونه می‌باشد.

پشه آنوفل ناقل و میزبان نهایی انگل مالاریا است

 عامل بیماری

عامل بیماری یک تک‌یاخته (انگل) از جنس پلاسمودیوم است.

تا کنون بیش از 100 گونه پلاسمودیوم شناخته شده که فقط 4 گونه پلاسمودیوم در انسان ایجاد بیماری می‌کنند.

چرخه زندگی انگل

سیر تکاملی انگل در دو میزبان انجام می‌شود.

در مورد مالاریای انسانی میزبان اصلی انگل، پشه آنوفل ماده ‌است و دوره جنسی در این میزبان طی می‌شود و دوره غیرجنسی دربدن انسان طی می‌شود.

 لازم به ذکر است چرخه زندگی انگل در پشه در حدود 10 تا 20 روز طول می‌کشد و پشه حدود 1 تا 2 ماه آلوده می‌ماند. چنانچه پشه زودتر از 7 تا 10 روز شخصی را نیش بزند، شخص به مالاریا مبتلا نمی‌شود.

 در مدت دوره کمون (نهفته) شخص آلوده هیچ‌گونه علامتی ندارد. چنانچه خون شخص مبتلا به مالاریا، به بدن شخص سالمی تزریق شود، فرد سالم به مالاریا مبتلا می‌شود.مالاریا می‌تواند از مادر بیمار به جنین منتقل شود.

دوره کمون (نهفته)

دوره نهفتگی یا کمون مدتی است که بین گزش پشه آلوده تا آشکار شدن نشانه‌های بیماری و از همه شایع‌تر تب در شخص وجود دارد.

مدت دوره کمون بسته به نوع انگل و طبیعت بیماری متفاوت است. این دوره بطور معمول 8 تا 14 روز می باشد

منبع عفونت

منبع مهم بیماری افرادی هستند که اصول بهداشتی را رعایت نمی‌کنند و کمتر از دیگران درصدد درمان خود هستند.

دوره واگیری

درتمامی مدتی که انگل در خون بیمار است میتواند پشه را آلوده کند.

بیشتر کودکان 2 تا 9 ساله هستند که به علت عدم ایمنی، خوابیدن در اوایل شب و نداشتن پوشاک مناسب برای بیماری عوامل مناسبی هستند.

روش تشخیص

 آزمایش خون  

 افراد مشکوک

افراد تب دار، مسافرین از مناطق آلوده ، افاغنه ، رانندگان ترانزیت، مسافرت به مناطق و بازگشت به محل سکونت خویش  و افاغنه   

 شرایط مربوط به انسان

1- سن : اگرچه در مناطقی که مالاریا شدید و زیاد است، ابتلای کودکان بیشتر از بالغین است، اما وفور انگل در خون کودکان کمتر از شش ماه، کمتر از کودکان شش ماهه و بزرگ‌تر است.

2- جنس و شغل : جنس به طور مستقیم و طبیعی در حساسیت یا مقاومت نسبت به مالاریا دخالت ندارد.

 3-عوامل محیطی : شامل محیط فیزیکی، زیست‌شناسی، اجتماعی و اقتصادی است که در انتقال بیماری نقش دارند.

4- محیط فیزیکی : شامل درجه حرارت، رطوبت، مقدار نزولات آسمانی و میزان آب های سطحی و غیره‌ است و در اپیدمیولوژی بیماری تأثیر دارد.

5-محیط اجتماعی- اقتصادی : ویژگی های اجتماعی- اقتصادی فعالیت‌های مختلف مردم و عادت‌ها و رسوم آنان در انتقال بیماری نقش دارد. انتخاب محل سکونت، نصب توری در و دریچه اماکن و استفاده از پشه‌بند و غیره سبب کاهش خطر مالاریا می‌شود.

بیسوادی و وضع اقتصادی ضعیف، عوامل مساعدی هستند که موارد بیماری را افزایش می‌دهند. بیمار با تغذیه ناکافی قادر به دفع علایم بالینی نبوده، بیماری زیادتر عود می‌کند. جنگ سبب افزایش این بیماری می‌شود. مهاجرت، نقل و انتقال، منابع آب و طرز استفاده از آن و وضع مسکن و ساختمان عواملی هستند که در فراوانی بیماری اهمیت دارند.

با توجه به اینکه فعالیت خونخواری پشه آنوفل از غروب آفتاب تا قبل از طلوع آفتاب ادامه دارد، استراحت در درون پشه‌بند مانع نیش زدن پشه‌ها می‌شود

پیشگیری دارویی

پزشک متخصص از داروهایی هم چون مفلوکین، پروگوانیل، کلروکین، پریماکین و گاهی داکسی سیکلین جهت پیشگیری دارویی استفاده می کند.

بیش از 20 سال است که جهت پیشگیری بیماری به تهیه واکسن اهمیت خاص داده می‌شود. ولی تهیه واکسن بسیار پیچیده و وقت‌گیر است. برای تهیه واکسن مفیدی جهت پیشگیری همگانی راه درازی در پیش است.

جلوگیری از تماس پشه با انسان

1- پشه بند: با توجه به اینکه فعالیت خونخواری پشه آنوفل از غروب آفتاب تا قبل از طلوع آفتاب ادامه دارد، استراحت در درون پشه‌بند مانع نیش زدن پشه‌ها می‌شود.

2-نصب توری: یک وسیله استحفاظی فردی و خانوادگی است. تمام منافذی که اجازه ورود به پشه‌ها را می‌دهند، مانند در، پنجره، سوراخ‌ها و منافذ مختلف باید با توری پوشانده شوند.

3-انتخاب محل زندگی : محل سکونت دایمی یا موقت نباید همجوار با محل تکثیر پشه‌ها(محل تجمع آبهای راکد ، استخر و ماندآبها) باشد.

4-مبارزه با لارو پشه‌ها و کاهش منابع لاروی و پشه های بالغ: این کار از طریق از بین بردن منابع رشد و تکثیر به خصوص آب های راکد و هم چنین سم پاشی در فصول مناسب انجام می شود.

بیماری مالاریا در ایران

بیماری مالاریا از قدیم در ایران وجود داشته و پزشکان ایرانی با آن آشنایی داشته‌اند.

منطقه جنوب شرقی کشور که منطقه مشکل کشور از نظر بیماری مالاریا محسوب می‌شود شامل استان‌های سیستان و بلوچستان و هرمزگان و قسمت گرمسیری استان کرمان است و بنا به دلایل مختلف از جمله تعدد ناقلان، مقاومت ناقلان به حشره‌کش‌ها، نبودن راه‌های ارتباطی مناسب، آب و هوای گرمسیری، فصل انتقال طولانی، ناپایداری وضعیت اکولوژیک(زیست محیطی) منطقه و جغرافیایی انسانی، وجود ساختمان‌های موقت و تغییرات زیست‌محیطی، مالاریا به عنوان یک مشکل بهداشتی باقی مانده‌است.

گرد آوری : واحد مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت شهرستان- سال 1391

 |+| نوشته شده در  پنجشنبه 1391/05/26ساعت 15:58  توسط فرخی  | 

 فرزندتان به دنیا آمده است؟

به سلامتی! ولی احتمالا پیش از اینکه از بیمارستان مرخص شوید، می بینید که پزشکان و پرستاران دور نوزادتان جمع شده اند و بدون اینکه بیماری خاصی را در او کشف کرده باشند، به واکسن می زنند. در حقیقت این واکسن ها ارزش درمانی ندارد؛ بلکه برای پیشگیری از بیماری های شایعی است که ممکن است به سراغ کودک شما هم بیاید. حتما خاطراتی از گذشته،  از شیوع این بیماریهای کشنده ،در ذهن شما پدرو مادر یا پدر بزرگها و مادربزرگها نقش بسته است.بیماریهایی نظیر آبله ، سل ، سرخک، سیاه سرفه و...

به کار بالا که پس از تولد نوزادان در بیمارستان ها صورت می پذیرد، مصون سازی ، ایمن سازی یا واکسیناسیون می گویند: شما با واکسیناسیون  و انواع واکسن هایی که کودک دلبندتان  بوسیله آنها در مقابل  بعضی از بیماریهای مهلک محافظت میشوند چقدر آشنایی دارید؟ اینک ان دسته از بیماریهای که میتوان با واکسن از بروز ان در کودکان پیشگیری کرد آشنا خواهیم شد

واکسن ب ث ژ

 بیماری سل منتشر و مننژیت سلی یکی از بیماریهای کشنده قابل پیشگیری در اطفال است . این بیماری با استفاده از واکسن ب ث ژ ، که از باکتری زنده ضعیف شده سل ساخته شده است ، قابل پیشگیری می باشد . این واکسن در بدو تولد، در ناحیه بازو،  به صورت داخل جلدی تزریق می شود. چنانچه  به هرد لیلی(به جز موارد ممنوعیت مطلق) این واکسن تا  سن یک سالگی به کودک تزریق نشده با شد ، ابتدا در ناحیه ساعد کودک، تست مخصوص شبیه تست حساسیت پنی سیلین انجام می شود ، در صورتی که  نتیجه تست منفی باشد ، یک نوبت واکسن به کودک تزریق می گردد .  معمولاً جای محل تزریق ، اثری از زخم  باقی می ماند و اگر اثر دیده نشود، جای نگرانی نبوده و  لازم  به تکرار تزریق نیست . در بعضی از کودکان ، بعد از تزریق واکسن ، در محل زیر بغل یا ناحیه زیر گردن ( سمت محل تزریق)  غده های لنفاوی متورم شده و به شکل کورک مشاهده می گردد حتی در بعضی از کودکان نیز این کورک ها سر باز کرده و از محل زخم ترشح چرکی خارج میشود.

پدر و مادر عزیز:

در صورت مشاهده  چنین ضایعه ای توصیه می شوداز اقدام خودسرانه (مانند استفاده از مواد ضدعفونی- مصرف داروها- پماد و...) پرهیز کنید حتما"برای کسب راهنمایی و انجام مراقبتهای لازم به  پزشک یا نزدیکترین مراکزبهداشتی و درمانی ،  خانه و پایگاه بهداشت محل سکونت خود مراجعه کنید  .  

 واکسن سه گانه (دیفتری ، کزاز و سیاه سرفه)

 بیماریهای دیفتری، کزاز و سیاه سرفه بیماری های خطرناکی هستند که می توانند در دوران کودکی موجب مرگ یا عوارض شدید شوند. این بیماریها ، با استفاده از واکسن سه گانه که ترکیبی از باکتری کشته شده سیاه سرفه و سموم باکتری های دیفتری و کزاز می باشد ، قابل پیشگیری هستند. عارضه  شایع استفاده ازاین  واکسن ، معمولا تب و بیقراری است ،  این عوارض ممکن است تا چند روز ادامه یابد . به منظور کنترل عارضه در کودکان واکسینه شده،  بهتر است روز اول بعد از تزریق واکسن ،  چند بار کمپرس آب سرد و در روزهای بعد با استفاده از روش کمپرس  آب گرم  محل تزریق را تسکین  دهید . برای کنترل تب میتوان از قطره یا شربت استامینوفن و پاشویه  استفاده نمایید. اگر بعد از تزریق واکسن، تب ۴۰ درجه و بالاتر ،تشنج یا جیغ زدن مداوم بیش از سه ساعت دیده شود  حتما " به پزشک یا نزدیکترین مرکز بهداشتی و درمانی ،  خانه و پایگاه بهداشت محل سکونت خود،  مراجعه کرده و فورا گزارش نمایید . تا با صلاحدید پزشک اقدام لازم صورت گرفته یا به سطح تخصصی ارجاع شود . در چنین مواردی در نوبتهای بعدی واکسیناسیون ، به جای استفاده از واکسن سه گانه از واکسن دو گانه اطفال استفاده میشود . این واکسن در سنین دو  ، چهار  ،شش  ،هیجده ماهگی و شش سالگی به کودکان تزریق میگردد.

واکسن قطره خوراکی فلج اطفال

  چنانچه کودکانیکه در نوبتهای قبلی واکسیناسیون سه گانه، دچار عوارض شدید شدند ،  در نوبتهای بعدی نباید به کودکان واکسن  سه گانه تزریق شود، درعوض باید از نوع دوگانه استفاد نمود . در واکسن دوگانه جزه سیاه سرفه وجود ندارد .

  فلج اطفال یک بیماری حاد ویروسی است که می تواند به فلج دایم دسته ای از عضلات بدن منجر شود. بهترین راه برای جلوگیری از ابتلای به این بیماری ناتوان کننده و سخت، واکسیناسیون است. واکسن خوراکی فلج اطفال از ویروسهای زنده ضعیف شده عوامل ایجاد کننده  بیماری ، تهیه شده است. این واکسن در سنین بدو تولد،  دو، چهار  ، شش  ، هیجده  و شش سالگی به کودکان خورانده میشود.

 واکسن  هپاتیت ب

 ، بیماریی با علت ویروسی است . ویروس هپاتیت ب  از راه خون ، وسایل برنده و تیز آلوده به خون و ترشحات  جنسی ، روابط جنسی محافظت نشده و از مادر الوده به نوزاد منتقل می شود.ابتلا به عفونت میتواند، از یک عفونت حاد  و ناگهانی تا یک بیماری مزمن متفاوت باشد. موارد عفونت حاد معمولا خود بخود بهبود می یابند .  اما 1تا2 % از مبتلایان به دلیل ضعف سیستم ایمنی بدن  نمی توانند ویروس هپاتیت را از بدن خود پاک کنند . به همین علت به شکل مزمن بیماری دچارمی شوند .از عوارض کشنده ابتلا به هپاتیت مزمن میتوان به هپاتیت برق آسا، نارسایی و سرطان کبد نام برد.  کاربرد واکسن هپاتیت ب برای پیشگیری از عوارض مزمن بیماری است . بهترین سن تزریق این واکسن در بدو تولد است .این واکسن در کودکان در سنین بدو تولد، دو   و شش ماهگی  ، در بزرگسالان با سابقه رفتارها و مشاغل پرخطر در سه نوبت تزریق می گردد .

نوبت اول واکسن  زمان مراجعه  ، نوبت دوم  به فاصله  یک ماه بعد  و نوبت سوم  پنج ماه بعد از زمان مراجعه  تزریق می گردد. عوارض واکسن شامل درد و قرمزی در ناحیه تزریق، سردرد مختصر و احساس کسالت می باشد این عوارض خفیف بوده و بدون هیچ اقدام خاصی براحتی سپری میشود.

واکسن ام  ام آر(سرخک ، اوریون و سرخجه)

 بیماری سرخک یکی از مسری ترین بیماری ها در جهان به شمار میرود و از دلایل اصلی مرگ و میر کودکان در جهان به شمار می رود. حتی کودکانی که سالم هستند و از تغذیه خوبی برخوردار ند، اگر به موقع واکسینه نشوند در معرض خطر بیماری و عواقب بهداشتی جدی آن از جمله سینه پهلو ، اسهال و ورم مغزی قرار خواهند بود.

  بیماری سرخک برای جمعیت های آسیب پذیر مرگبار  است، به همین دلیل ، عمده مرگ و میر ناشی از سرخک در کشورهای در حال توسعه روی می دهد.علائم بيماري سرخك عبارتند از تب بالا و چند روزه همراه با آب ريزش بيني ، سرفه،  ورم ملتحمه چشم و جوش هايي كه بعد از شروع تب از ناحیه پیشانی شروع شده و طی مدت 4 روز کل اندامها را فرا می گیرد.

 بیماری سرخجه  با بروز دانه های قرمز رنگ پوست  همراه است و علائم آن تب و سرفه خفیف مي باشد  شدت علایم در بیمار مبتلا به سرخجه خفيف تر از سرخك است   . خطرعواقب  اين بيماري براي جنین و نوزادانی که از مادر مبتلا به سرخجه متولد می شوند ثابت شده است(نظیر نواقص مادرزادی و ...) .

بیماری اوریون  بیماری‌ ویروسی‌ مسری‌ و خفیف‌ است که موجب  تورم‌ دردناک‌ غدد بزاقی‌ واقع‌ بین‌ گوش‌ و فک می‌شود. سایر اعضا از قبیل‌ بیضه‌ ،تخمدان‌، لوزالمعده‌، پستان‌، مغز و پرده‌ پوشاننده‌ مغز نیز گاهی‌ درگیر می‌شوند. این‌ بیماری‌ در هر سنی‌ می‌تواند بروز کند ولی‌ در کودکان‌ ۱۲- ۲  ساله‌ شایع‌تراز سایرطبقات سنی است ‌. حدود۱۰ % بزرگسالان‌ مستعد ابتلا به‌ اوریون‌ می‌باشند .

 

 |+| نوشته شده در  چهارشنبه 1391/03/17ساعت 15:49  توسط فرخی  | 

 قبل از پیدایش بیماریهایی چون ایدزوهپاتیت ب بیماریهای معدودی از راه آرایشگاه انتقال پیدا می کرد . بنابراین رفتن به آرایشگاه برای مرتب کردن مو ، ناخن و اصلاح صورت دلهره چندانی نداشت در آن زمان انتقال شپش از راه وسایل آرایشگا ه امری شناخته شده بود در این صورت نیز بیماریهای خاصی که از راه شپش منتقل می شد به تبع آن پیش می آمد.با پیشرفت وضع بهداشت، مساله انتقال بیماری های منتقله بوسیله شپش از راه آرایشگاه که امری رایج بود، کاهش یافته در حال حاضرنیز کاملا" منتفی نیست. گاه و بیگاه دیده می شود که بیمارانی شیک و تحصیل کرده به مراکز بهداشتی ودرمانی و مطبهای خصوصی مراجعه می کنند که از این طریق به بیماری دچار شده ویا می شوند.

متاسفانه از سال 1980 میلادی به بعد،، با پیدایش و اشاعه بیماری ایدز و افزایش روز افزون انواع هپاتیت، نقش آرایشگاه در انتقال این بیماریها افزایش چشمگیر داشته و نیازمند توجه جدی است.

از آنجاییکه کارکنان آرایشگاهها  معمولا" حرفه مورد نظر را در اماکن مورد تایید فرا نگرفته اندلکن ممکن است از اصول و مقررات بهداشتی( به دلیل عدم شرکت در کلاسهای آموزشی جهت فراگیری آموزشهای لازم و عدم خودآموزی) اطلاع کافی نداشته باشند.دراین صورت هم برای خودشان وهم برای مراجعان خود منشاء خطرند .

نمونه ای از بیماریهایی که از طریق آرایشگاه به افراد منتقل میشود عبارتند از:

ایدز، هپاتیت B ،هپاتیت C ،زگیل،  عفونتهای میکروبی مانند: استافیلو کوک، استرپتو کوک، پسودو موناس ،عفونتهای قارچی،ایجاد اگزما ی دست و پلک ، سوختگیها، از دست دادن مو درمشتریان و حساسیت در آرایشگران به سبب استفاده از موادی که برای آرایش مو، صورت و ناخن به کاربرده میشوند حائز اهمیت هستند 

متقابلا" آرایشگران به واسطه تماس نزدیک با مشتریان خود می توانند با مشاهده هر گونه خال و لک های مشکوک در سر ،صورت یا ریزش مو و تغییرات در ناخن که از دید چشم این افرادمخفی مانده است آنها را جهت مراجعه به پزشک تشویق کنند به شرطی که خود به معالجه مشتری اقدام نکنند.

 

 علت اصلی انتقال بیماریهای مسری ازطریق آرایشگاه بریدگیهای جزئی و نامحسوس است که در هنگام آرایش و اصلاح اتفاق می افتدو نسبت به همین خراش ها کم توجهی می شود .

 

بنابراین استعمال وسایل یکبار مصرف ویا ضد عفونی، همچنین تعویض وسایلی که برای هر مشتری قابل انجام است امری ضروری است. مسئله نجس بودن خون و مایعات بدن که از نقطه نظر مذهبی اهمیت آن  بیش ازپیش معلوم شده است  از نظر طبی نیز به اثبات رسیده است .

 

 همواره به خاطر بسپاریم  خون و سایر مایعات بدن را منشاء انتقال آلودگی بدانیم ودر برخورد با آن هرگز سهل انگاری نکنیم.

 

بواسطه ازدیاد روز افزون تعداد آرایشگاهها ، سالن های زیبایی و مراجعه  مردم به چنین اماکنی نقش این محلها در اشاعه بیماری ها قابل توجه است . بنابراین لازم است افراد شاغل در این قبیل کارها در مدارس مخصوصی آموزشهای لازم را بصورت نظری و عملی فرا گرفته و مهارت کافی در کنترل بیماریهای قابل انتقال از این طریق را کسب نمایند.  ضرورت دارد ناظران  بهداشتی نیز براجرای صحیح اصول بهداشتی توسط آرایشگران در محل ،  نظارت قویتری اعمال کنند.

شستشوی کامل دستها قبل از انجام کار برای هر مشتری، مصرف نکردن یک پیش بند برای چند مشتری، استفاده از وسایل یکبار مصرف و در صورت لزوم امکان استریل کامل آنها امری به شدت ضروری است . متاسفانه بدلیل بی اطلاعی یا اعتقاد به افزایش هزینه  مورد غفلت قرارگرفته است درحالیکه توجه به مسائل بهداشتی و هزینه در این راه نوعی سرمایه گذاری مطمئن و با دوامی است .

متاسفانه آماردقیقی در کشور موجود نیست تا اهمیت آن را بیان کرد ولی جهت روشن شدن موضوع یاد آوری میشود: در آمریکا 5 میلیون نفر به هپاتیت Bمبتلا هستند و هر سال نیز 100هزا ر نفر به آمار بیماران قبلی اضافه میشود . نقش آرایشگاهها در ایجاد 100هزار مورد جدید در صورت عدم رعایت نکات بهداشتی بسیار بالاست.

 

     شدت واگیری هپاتیت ب تقریبا" 100برابرایدز است و به موجب همین آمار سالانه 28هزار تا 140هزار نفر نیز در آمریکا به بیماری هپاتیت Cدچار میشوند .

شیوع 2میلیارد نفر آلوده به ویروس هپاتیت ب درجهان و400میلیون نفرمبتلا به عفونت مزمن،ناتوانی 40میلیون نفر دچارسیروز کبدی و 60میلیون نفر نیزمبتلا به سرطان کبدو مرگ 1.1میلیون نفر در سال از پیامد های این بیماری در جهان است .

ویروس هپاتیت Bبه مدت یک هفته اگر وسیله ای یا محلهایی (ماننددسته صندلی، جای سر وپا ، پیش بند) آلوده به خون حاوی ویروس شود در صورت ایجاد شرایط مناسب انتقال به فرد سالم قدرت سرایت دارد.

     امروزه معلوم شده است که، برای انتقال بیماریهای منتقله از راه خون فقط خون  وفراورده های آن نیست که در انتقال آنها نقش بازی می کنند بلکه راههای دیگری نیز وجود دارد مثل: استفاده از سوزن ، سرنگ ، تیغ سلمانی ،سوهان ناخن ،وسایل ختنه، سوراخ کردن گوش ، ابزار پزشکی ودندانپزشکی و .......

سخن آخرپیشنهاد می شود:

کارکنان آرایشگاهها و سالنهای زیبایی بیش از آنکه به تغییرات ظاهری و دکوراسیون محیط کارخویش باندیشند . به فراگیری آموزشهای لازم در  زمینه بیماریهای  قابل  انتقال از طریق  این شغل و  انجام اقدامات لازم در جهت پیشگیری از ابتلای به آن در خود و مراجعان به خود  حساس شوند واز این طریق در ارتقای سلامت جامعه نقش موثری ایفا کنند.

 منابع:

*هفته نامه پزشکی امروز سال11 شماره 410

*اپیدمیولوژی بیماریهای شایع در ایران تالیف دکتر فریدون عزیزی و همکاران

آدرس:کردکوی- مرکز بهداشت شهرستان- پایگاه مشاوره با بیماریهای رفتاری

تلفن تماس 01733231626

 |+| نوشته شده در  دوشنبه 1390/11/10ساعت 7:56  توسط فرخی  | 

انواع هپاتیت :

هپاتیت عفونی ناشی از: ویروسهای هپاتیت آ ، ب ، سی،  دی ، ای و...

هپاتیت غیر عفونی  ناشی از: انسدادی (سنگ کیسه صفرا ) ،داروها ،سموم ،مشروبات الکلی، سرطانها

هپاتیت عفونی یعنی چه؟

ابتلای انسان به یکی یا چند عامل عفونی بیماری زا و استقرار آن در کبد و تکثیر آن و ایجاد نشانه های مربوط به ضایعات کبدی اطلاق می شود.

اهمیت مسئله یا مشکل:

 1)مرگ وگیر پنجمین علت مرگ زودرس انسان در بین بیماریهای عفونی درجهان است

*عفونت های حاد تنفسی با 4.4میلیون نفر مرگ درسال

* اسهال با 3.1میلیون نفر مرگ درسال

*  سل با 3.1میلیون نفر مرگ در سال

*  مالاریا با 2.1میلیون نفر مرگ در سال

*هپاتیت ب با 1.1 میلیون نفر مرگ در سال

2)شیوع عفونت درحال حاضر بالغ بر 2میلیارد نفر در جهان به ویروس آلوده تخمین زده میشود. که 400میلیون نفر نیز دچار عفونت مزمن بیماری هستند

3)میزان کشندگی 1.1 میلیون نفر در سال در جهان فقط در اثر هپاتیت ب جان خود را از دست میدهند.

4)میزان ناتوانی از بین موارد مزمن تعداد 40میلیون نفر به سیروز کبد و 60میلیون نفر نیز به سرطان کبد دچار هستند.

5)قابلیت سرایت متاسفانه به دلیل راههای انتقال متعدد و وجود عفونت بدون علامت در سیرطبیعی بیماریها قدرت انتقال بالایی دارد.

ویروس هپاتیت ب مهمترین و شایعترین عامل بیماری کبد و مرگ ناشی از ابتلای سیروز و سرطان کبدی در ایران است               

سیر طبیعی بیماری :

 معمولا"عفونتها برای ایجاد بیماری مراحلی را در بدن طی میکنند که در مورد این بیماری نیز صادق است:

1) دوره نهفتگی : پس از ورود ویروس به بدن مدت زمانی طی می شود تا علایم و نشانه های مخصوص بیماری ظاهر گردد . این دوره در بیماری هپاتیت ب از 60 تا90 روزمتغیر است  که  به نوع عامل بیماریزا راه انتقال و موارددیگر بستگی دارد.

2) عفونت بدون علامت:تقریبا" 90% افرادی که به ویروس آلوده شدند بدون ابتلا به نشانه های بیماری خود به خود بهبود می یابند این افراد معمولا" در جریان اهدای خون ،انجام آزمایشات دوره ای و یا با توجه به اینکه در زمان حال یا گذشته رفتار پر خطر داشته با انجام  آزمایش مورد نطرشناسایی میگردد.

3) دوره بیماری : که شامل مراحل زیر است:

مرحله حاد : 5 تا 7% موارد عفونت یافته دچار علایم مخصوص هپاتیت میشوند  نظیر: تب ،خستگی، بی حالی، درد قسمت فوقانی راست شکم (زیر دنده های قفسه سینه)، بزرگی کبد و طحال ،تهوع و استفراغ ،درد مفاصل، دانه های پوستی ،خارش شکم ،ادرارتیره، مدفوع بی رنگ و...

در 30%مبتلایان این مرحله 10روز پس از شروع علایم اولیه، زردی اتفاق افتاده و ممکن است به مدت 3ماه نیز بطول انجامد که پس از آن فروکش میکند و فقط خستگی وبی حالی باقی میماند.

عارضه مهم هپاتیت حاد پیشرفت به سمت بیماری مزمن کبذ است . هر چه سن ابتلاکمتر باشد شانس ابتلا به نوع مزمن بیشتر است (نسبت عکس دارد)

اگر شخص مبتلا معتاد تزریقی باشدبه سمت هپاتیت برق آسا یا فولمینانت پیش رفته ودر صورت عدم پیوند کبد 80% مرگ، زندگی اش را تهدید میکند. نوزادان متولد شده از مادران آلوده 90% ،کودکان 1تا5ساله 30% و بزرگسالان کمتر از 5% شانس ابتلا به نوع مزمن بیماری را دارند.

         مرحله مزمن: هرگاه عفونت به صورت مثبت شدن آزمایش مشخص شود و ویروس به مدت حداقل 6ماه در بدن بماند یعنی بدن نتوانسته است در این مدت با کمک سیستم دفاعی ویروس را از سلولهای کبدی خارج کند .

نوزادان متولد شده از مادران آلوده پس از ابتلا نمی توانند 80 تا90% ویروس را از بدن دفع کنند (به علت ضعف ایمنی) در دوران کودکی اگر چه مقدار آنزیم های کبدی عادی است اما درسن بلوغ و بزرگسالی  مقدار این آنزیم ها بالا رفته و در این مدت سیستم دفاعی تلاش میکند که ویروس را از بدن دفع کند ولی این تلاش بی ثمر است در نهایت فرد دچار سیروز کبدی و سرطان کبد میشود . فرد مبتلا تا پایان عمرش برای دیگران آلوده کننده است.

سوال : حامل سالم کیست؟

شخصی که هم ویروس بیماری را در خود دارد وهم عامل ضد آن را (آنتی بادی)، این فرد علایم بیماری را ندارد ،دارای آنزیم طبیعی است، قدرت سرایت ویروس را به دیگران دارد ،اما هرچه سنش بالا تر میرود آمادگی اش برای ابتلا به سیروز و سرطان کبد بیشتر میگردد.این دسته از افراد به منظور تشخیص به موقع واستفاده از امکانات درمانی باید نکات زیر مورد توجه و پیگیری قراردهند:

1)کمک به پزشک در تهیه شرح حال واقعی درصورت داشتن رفتار های پرخطر

2)بررسی آزمایشگاهی فامیل درجه 1 و اطمینان از واکسیناسیون

3)معاینه کبدو طحال از نظر اندازه

4)سونوگرافی کبد طحال شکم و... هر6تا12ماه

5) تست آلفا فیتو پروتئین هر 6ماه یکبار (برای تشخیص زودرس سرطان کبد)

6)اطمینان خاطربیماران و رفع استرس بررسی وضعیت ویروس از نظرHBeAb,HBsAg,HBeAg  وتکرار در هر سال 

7)اندازه گیری آنزیم های کبدی ALT,ASTهر 6ماه یکبار

8)بررسی سایر عوامل تشدید کننده مثل حذف داروهای کورتیکو استروئیدها یا تغذیه ای (سم افلاتوکسین در بادام زمینی و...)

    سوال :ویروس هپاتیت ب از چه راه هایی به افرادسالم سرایت میکند؟

 1)تزریق خون وفراورده های خونی(میزان خطر در هر بار90%)

 2)تزریقات غیر ایمن و استفاده از وسایل مشترک که با خون و ترشحات جنسی آلوده شده باشد مثل خالکوبی اصلاح صورت با تیغ(خطر5/0% )

 3)مادر به نوزاد در زمان بارداری زایمان و پس از تولد(خطر40%)

 4)تماس جنسی با همجنس یا جنس مخالف ( خطر درهربار  01/0تا1/0%)

5) اعتیاد تزریقی (میزان خطر در هربار 1/0تا5/0%)

سوال:چه افرادی در معرض خطر ابتلا به عفونت وبیماری هستند؟

1)گروههای پزشکی دندانپزشکی آزمایشگاهی و پیرا پزشکی

2)سالمندان در خانه سالمندان کودکان عقب مانده ذهنی و مراقبین آنها

3)کادرنیروهای انتظامی

4) رفتگران شهرداری (جمع کننده سرنگ وسرسوزن مستعمل)

5) شرکای جنسی متعدد

6)وابستگان درجه 1بیماران HBsAg+

7)بیماران تالاسمی هموفیلی ودیالیزی

8)به دنبال تماس نزدیک با بیماران و امکان انتقال بیماری بروزعلایم به شکل خفیف تا برق آسا (آرایشکران حجامت کنندگان و مشاغل مشابه در معرض خطرند)

سوال: در صورت تماس فرد سالم با خون و ترشحات بیماران یا موارد مشکوک چه باید کرد؟

ظرف یک ساعت تاحداکثر7روز بعداز یک تماس آلوده کننده به تزریق 0.06سی سی با ازای هر کیلو گرم وزن  آنتی بادی اختصاصی هپاتیت ب همراه با اولین نوبت واکسن هپاتیت ضروری است نوبتهای بعدی به فواصل 1و6ماه از نوبت اول تکرار گردد.

 جدول چگونگی برخورد با موارد در معرض تماس

وضعیت واکسیناسیون فرد

تماس با HBsAg +

تماس با HBsAg -

تماس

 نا مشخص

واکسینه نشده

تزریق آنتی بادی و واکسن

تزریق واکسن

تزریق واکسن

واکسینه شده با تیتر مناسب

اقدام لازم نیست

اقدام لازم نیست

اقدام لازم نیست

واکسینه شده با تیتر نا مناسب

تزریق آنتی بادی و شروع واکسیناسیون

اقدام لازم نیست

اگر احتمال آلودگی زیاد است مثل تماس با مورد HbsAg +       برخورد شود

واکسینه شده با تیتر نا معلوم

بررسی تیتر و اخذ تصمیم

اقدام لازم نیست

بررسی تیتر و اخذ تصمیم

راههای پیشگیری

1) واکسیناسیون هپاتیت ب در نوبتهای 0و1و6

2)پایبندی به مسایل زناشویی وپرهیز ازروابط جنسی غیر اخلاقی

2) پرهیز از استفاده وسایل تیز برنده و نافذ آلوده بصورت مشترک مثل تیغ سوزن سرنگ مسواک و...

3)استفاده از کاندوم به منظور کاهش انتقال بیماریهای آمیزشی

4)مراجعه به پزشک جهت تشخیص زودرس وشروع درمان به موقع

منابع :

*اپید میولوژی بیماریهای شایع در ایران
*ویروس شناسی پزشکی *دستورالعمل ایمن سازی چاپ ششم
*بروشور ها وپمفلتهای منتشر شده معاونت سلامت

 |+| نوشته شده در  دوشنبه 1390/11/10ساعت 7:53  توسط فرخی  | 
یک دوره آموزش وبلاگ نویسی با هدف ایجاد مهارت و توانمندی کارکنان شبکه و مرکز بهداشت در روز شنبه مورخه ۱/۱۱/۹۰ سالن کنفرانس مرکز بهداشت شهرستان کردکوی برگزار گردید.

 |+| نوشته شده در  شنبه 1390/11/01ساعت 12:53  توسط فرخی  | 

 کارگاه دوروزه مالاریا با حضور کارشناسان و کاردانها و بهورزان در تاریخ ۳۰و۳۱ خرداد ۱۳۹۰ با مشارکت کارشناسان واحد پیشگیری و مبارزه بابیماریها و آزمایشگاه درمرکز بهداشت شهرستان کردکوی برگزار گردید.

در این کارگاه مباحثی ذیل مطرح گردید 

 ۱-بیان اهمیت توجه به بیماری

۲-اهداف برگزاری دوره آموزشی مالاریا

۳-همه گیر شناسی  مالاریا

۴- ویژگی های ناقل مالاریا

۵-اتیولوژی- بیماریزایی - علایم بالینی- درمان مالاریا

۶-بیماریابی

۷-نمونه گیری وتشخیص

  آزمایشگاهی

۸-کارگروهی

۹-اقدامات پیشگیرانه در بیماری مالاریا

۱۰-پرسش و پاسخ

    تعريف مالاريا :

  مالاريا يک بيماری انگلی است.عامل اين بيماری ، انگلهای تک سلولی ازجنس پلاسموديوم ميباشد که گونه های متعددی را شامل ميشود. در ايران سه گونه پلاسموديوم به نامهای ويواکس، فالسيپاروم و مالاريه وجود دارند.پلاسموديوم ويواکس شايعترين و پلاسموديوم فالسيپاروم شديدترين و خطرناکترين نوع اين انگل می باشد.

  انگل مالاريا توسط پشه‌ای به نام آنوفل به انسان منتقل می‌شود که آن نيزشامل چندين گونه می‌باشد.

    شيوع مالاريا :

  هر سال در جهان 300 تا 500 ميليون نفر به مالاريا مبتلا می شوند و 1 تا 2 ميليون نفر در اثر اين بيماری فوت می کنند.

  در ايران سالانه حدود 15 تا 20 هزار نفر به مالاريا مبتلا می شوند؛ بيشترين موارد مالاريا در ايران مربوط به استان سيستان و بلوچستان ، هرمزگان و قسمت گرمسيری کرمان می باشد.

    علايم بيماری مالاريا:

  شايعترين علايم شامل تب، احساس سرما، لرز و تعريق می باشد.علايم غير اختصاصی ديگر نيز شامل ضعف، سردرد،تهوع،استفراغ، کسالت و ....می تواند وجود داشته باشد.

    مهمترين علامت تب می باشد

  راههای انتقال:

  شايعترين و معمولی ترين روش انتقال مالاريا از طريق گزش پشه های آنوفل ماده است.

  وقتی پشه مذکور شخصی را نيش می زند ، خون او را می مکد.اگر شخص گزيده شده مالاريا داشته باشد تعدادی از انگلهای داخل خون بيمار به داخل بدن پشه مکيده خواهد شد.انگلهای مالاريا در بدن پشه تکثير و رشد می کند وبعد از 7 تا 21 روز که بستگی به دما و رطوبت محيط دارد برای انتقال به فرد ديگر آماده هستند؛ حال اگر شخص سالمی را نيش بزند، انگل های مالاريا وارد بدن شخص سالم می شوند واين شخص بيمار خواهد شد.

  چرخه زندگی پشه مالاريا:

  *پشه مالاريا در آبهای راکد تخم می گذارد

  *پس از يک تا سه روز تخم باز شده ولارو از آن خارج می شود

  *پس از هفت تا هشت روز لاروها به صورت پوپ در می آيند

  *يک تا دو روز بعد پوپ تبديل به پشه مالاريا می شود

  وبالاخره پشه های ماده مالاريا برای ادامه زندگی و رشد تخم های خود از خون انسان تغذيه می کنند؛ پس از خوردن خون روی ديوار اتاق ها وساير اماکن سرپوشيده استراحت می کند. پس از رسيدن تخم ها که 2 تا 3 روز طول می کشد در آب های راکد (شامل حوض، برکه، منبع آب، قايق هايی که در آن آب ذخيره کرده اند،آب رها شده در کوچه ها و ...) تخم ريزی می کند واين چرخه در طول عمر پشه چندين نوبت تکرار می گردد.

  تشخيص بيماری مالاريا:

  راه تشخيص قطعی مالاريا آزمايش خون می باشد. در خون فرد بيمارانگل های مالاريا ديده می شود.هر فرد تب دارمی تواند برای انجام آزمايش مالاريا به خانه های بهداشت و يا مراکز بهداشتی درمانی (درمانگاه) مراجعه نمايد.

  آزمايش مالاريا رايگان انجام می شود

  درمان بيماری مالاريا:

  بيماری مالاريا قابل در مان است که بايد زير نظر پزشک توسط بهورز يا مأمور مالاريا انجام شود.دوره درمان را بايد کامل نمود تا ازبازگشت بيماری جلوگيری به عمل آيد.

  در صورت عدم درمان به موقع وصحيح بيماری ،علاوه بر انتقال بيماری به ديگران، می تواند در بعضی از موارد منجر به مرگ بيمار شود.

    راه های پيشگيری از بيماری مالاريا:

  *بيماريابی : آزمايش خون افراد تب دار ودرمان افرادی که در آزمايش خون آن ها انگل مالاريا ديده شده است از انتشار بيشتر بيماری جلوگيری می کند.

  *جلوگيری از گزش توسط پشه های ناقل مالاريا؛ از طريق خوابيدن زير پشه بند معمولی يا پشه بند آغشته به سم، نصب توری به در و پنجره های منازل، به کار بردن تله نوری و الکتريکی ، استفاده از مواد دور کننده

  *جلوگيری از تکثير پشه های مالاريا از قبيل زهکشی آبهای راکد، پرکردن گودالها، پوشاندن کامل منابع آب و ساير وسايل نگهداری آب، استفاده از ماهی های لارو خوار، کاربرد مواد لاروکش مثل گازوييل و ....

  *از بين بردن پشه های بالغ به وسيله سمپاشی سطوح داخلی اماکن انسانی و حيوانی و محل استراحت پشه ها

  با خشکاندن و جاری ساختن آب های راکد وپوشاندن کامل وسايل نگهداری آب محل های تخم ريزی پشه های مالاريا را از بين ببريم.

 ماخذ: http://www.goums.ac.ir/page.php?slct_pg_id=1494&sid=25&slc_lang=fa

 |+| نوشته شده در  چهارشنبه 1390/04/01ساعت 17:32  توسط فرخی  | 

وبا نوعی بيماري عفوني ويرانگر است که توسط باکتری ويبريو کلرا ايجاد شده و در طی قرن گذشته مسئول پاندمی جهانی و مشکلات بسيار ديگری بوده است . وبای اپيدميک هنوز يکی از مشکلات اصلی بهداشت عمومی در دنيای در حال توسعه است. تمامی اعضای اين جنس باسيلهای گرم منفی خميده و بی هوازی اختياری می باشند که با داشتن يک يا دو تاژک قطبی ،به طور فعال متحرک ميباشند و برای رشد به نمک نياز دارند .ويبريو ها در طبيعت پيش از همه در رودخانه ها و خليج های جزر و مد دار و در شرايط شوری متوسط زندگی می کنند. اين ارگانيسم ها در ماههای تابستان که دمای آب به بيش از 20 درجه می رسد تکثير می يابند.لذا شيوع بيماريهای ناشی از اين ارگانيسم ها در ماههای گرم سال افزايش می يابد.

    تعريف:

  وبا نوعی بيماری اسهالی حاد است که می تواند در عرض چند ساعت به دهيدراتاسيون شديد و سريعا پيشرونده و مرگ منجر شود.بر همين اساس ،وبای بزرگ به خصوص در تظاهر اپيدميک آن ، بيماری ترسناک تری است. خوشبختانه تصحيح فوری و تهاجمی حجم مايعات و مراقبتهای حمايتی می تواند از مرگ و مير بالای اين بيماری بکاهد.

    اتيولوژی و اپيدميولوژی:

  گونه ويبريو کلرا به دو دسته تقسيم می شوند، آنهايی که در مجاورت آنتی بادی عليه آنتی ژن گروه گروه o آگلوتينه می شوند و آنهايی که آگلوتينه نمی شوند.

  ويبريو کلرا o در دو بيوتيپ کلاسيکال و التور وجود دارد که هر بيوتيپ به دو سروتيپ به نامهای Inaba و ogava تقسيم می شود.

  انسان به صورت اتفاقی آلوده می شود اما پس از آلودگی می تواند به عنوان ناقل ارگانيسم عمل کند. شايعترين روش ورود ويبريو کلرا ، خوردن آب آلوده به مدفوع انسان است. همچنين مصرف غذای آلوده نيز در اين امر نقش دارد اما مخزن حيوانی شناخته شده ای برای اين ارگانيسم وجود ندارد.

  وبا در نواحی اندميک بيشتر بيماری کودکان است ولی زمانی که برای بار اول به جامعه ای وارد شود، بالغين و کودکان را به يک ميزان مبتلا می کند.در نواحی اندميک ، بيماری در ماههای تابستان و پاييز شايعتر است. در نواحی اندميک، احتمال ابتلای کودکان زير 2 سال به وبای شديد کمتر از کودکان بزرگتر است که احتمالا به ايمنی غير فعال کسب شده از شير مادر مربوط می شود.

    عوامل مستعد کننده ی ابتلا به وبا عبارتند از :

  1-هيپوکلريدی

  2- مصرف آنتی اسيد

  3- کاهش اسيديته معده در اثر مصرف غذا

  4- گروه خونی O

  به دلايل نا معلوم ،بيشترين خطر ابتلا به وبا در افراد گروه خونی o و کمتريت آن در افراد گروه خونی AB می باشد.

  وبا در دلتای گنگ در شبه قاره ند بيماری بومی است. از سال 1817 ، هفت پاندمی جهانی در آنجا رخ داده است.پاندمی کنونی(هفتم) اولين بار توسط بيوتيپ التور در سال 1961 شروع شده و در آسيا گسترش يافت.

  در اکتبر 1992، همه گيری بزرگی از وبای بالينی در جنوب شرقی هند رخ داد که عامل اتيولوژيک آن به نام ويبريو کلرا o بنگال شناخته می شود. تظاهرات بالينی و خصوصيات اپيدميولوژيک بيماری ناشی از سويه o139 از موارد ناشی از کلرای o قابل افتراق نيست، اما وجود ايمنی در برابر دومی ، نمی تواند فرد را در برابر اولی محافظت کند.

    برخی معتقدند که ظهور کلرای o خبر از شروع پاندمی هشتم وبا می دهد.

    پاتوژنز:

  وبا يک نوع بيماری وابسته به توکسين می باشد .ويبريو کلرا در روده ی باريک کلونيزه می شود و انتروتوکسين CT توليد می کند.

  عوامل مقاومت ميزبان :

  1-محيط اسيدی معده

  2-لايه موکوسی روده کوچک

    تحرک، کموتاکسی و انواعی از پروتئاز ها به ارگانيسم کمک ميکند تا از اين ژل پوشاننده ی روده عبور کند.

  انتروتوکسين وبا از دو بخش تشکيل شده است:

  1- بخش منومری(زير واحد A ) : باعث تجمع مقادير زياد CAMP در سلول می شود.

  2- (زير واحد B ) : به گانگليوزيد  ( GM ) متصل شده و باعث تسهيل ورود بخش منومری به سلول می شود.

    راههای افزايش ترشح مايعات در روده بوسيله ی انتروتوکسين وبا عبارتند از:

  1- اختلال در مسير آدنيلات سيکلاز (عمده ترين راه)

  2- به کمک پروستاگلاندين ها

  3- از راه گيرنده های هيستامينی

    که در نتيجه اسهال آبکی پديدار می گردد که اگر اين آب و الکتروليت از دست رفته جايگزين نشود شوک و اسيدوز(در اثر دفع بی کربنات) ايجاد می گردد.

    تفاوت سويه o139 با نوع التور o :

  توليد ليپوپلی ساکاريد جديد o139

  کپسول پلی ساکاريدی آنتی ژن o با تشابه ايمنولوژيک

 سويه های o1 کپسول ندارندو اين موضوع می تواند مقاوم بودن سويه های o139 را به سرم انسان در محيط آزمايش و نيز بروز مواردی از باکتريمی o139 را توجيه کند.

    تظاهرات بالينی:

  1-وبا دوره کمون 24-48 ساعته دارد.

  2- بروز اسهال آبکی بدون دردی که ممکن است سريعا حجيم شود.

  3-اغلب به فاصله ی اندکی پس از اسهال استفراغ رخ می دهد.

  4- در موارد شديد حجم مدفوع می تواند در 24 ساعت اوليه از 250 ميلی گرم بازائ هر کيلو وزن بيشتر شود.

  5- در صورتيکه کمبود آب و الکتروليتها تصحيح نگردد، ممکن است شوک هيپوولميک و مرگ بروز کند.

  6- معمولا در اين بيماری تب وجود ندارد .

  7- کرامپ های عضلانی بواسطه ی اختلالات الکتروليتی شايعند.

  8- بدنبال اسهال وبايی امکان ايجاد ATN و در نتيجه نارسايی کليه وجود دارد.

    ظاهر مدفوع:

  مايعی که اندکی کدر ، خاکستری و غير صفراوی بوده و رگه هايی از موکوس در آن ديده می شود ، خون نداشته و بوی آن تا حدی شيرين بوده و خيلی بد نيست. اين مدفوع به آبی که برنج با آن شسته شده است شباهت دارد و از اين رو به آن مدفوع آب برنجی گفته می شود.

    جدول 1- دهيدراتاسيون و علائم بالينی مرتبط با آن :

  

  درصد دهيدراتاسيون

  علائم

  5-3 %

  تشنگی

  8-5 %

  کاهش فشار خون وضعيتی، ضعف،تاکی کاردی، کاهش تورگور پوستی

  10 > %

  اليگوری،نبض ضعيف يا فقدان نبض، چشم های فرورفته،پوست چين خورده(پوست زن شستشوگر)،خواب آلودگی ،کما

    يافته های آزمايشگاهی در وبا عبارتند از :

    1 -افزايش هماتوکريت(در اثر تغليظ خون)

  2- افزايش BVN و CR منطبق با ازتمی پره رنال

  3- NL=Cl, K, Na

  4- کاهش شديد بی کربنات

  5-افزايش شکاف آنيونی(در اثر افزايش لاکتات،پروتئين و فسفات سرم)

  6- PH خون شريانی پايين(7.2حدودا)

    تشخيص:

  - با شناسايی ويبريو کلرا در مدفوع تشخيص وبا تاييد می شود.

  - فرد با تجربه می تواند اين ارگانيسم را مستقيما با بررسی ميکروسکوپی زمينه سياه اسمير مرطوبی از مدفوع تازه مشاهده نمايد.

  - محيط کشت TCBS محيط کشت اختصاصی برای رشد ويبريو کلرا می باشد.کلونی های ويبريو کلرا در اين محيط کشت زرد رنگ می شوند.

  - نتيجه ی کشت مدفوع برای تشخيص عفونت ويبريو کلرا در اواخر سير بيماری يا زمانی که درمان ضد ميکروبی موثر شروع شده باشد ، کاهش می يابد.می توان در مناطق غير اندميک وبا برای تشخيص اين بيماری از عيارهای آنتی بادی سرمی کشنده ويبريو استفاده کرد.

  - کيتها و روشهای تشخيصی براساس آنتی بادی منوکلونال با استفاده از واکنش زنجيره پليمراز ويروسهای DNA برای ويبريو کلرای o و O ايجاد شده اند.

    درمان:

  - درمان وبا شامل جايگزينی سريع و کافی مايعات و الکتروليتها و باز است.و در صورتيکه در فرد آب و الکتروليتها جايگزين شوند،بيماری خود محدود شونده بوده و طی چند روز خودبه خود بهبود می يابد(ميزان مرگ و مير زير 1% است).

  - با توجه به بالا بودن ميزان دفع سديم در مدفوع WHO تجويز مايعی حاوی mmol/l 90 سديم را توصيه نموده است.( ORS )

  - اين محلول اگر بطور متناوب با مايعات فاقد سديمی مثل شير مادر يا آب مصرف شود حتی در اطفال بی خطر است.

  - امروزه توجه زيادی به فرمولاسيون های غله ای به جای محلولهای هيدراتاسيون خوراکی جلب شده است. اين فرآورده ها ممکن است به واسطه اسمولاريته ی پايين ،از حجم مدفوع بکاهند.

    نکات مهم:

    1- هر بسته ORS که بايد به 1 ليتر آب آشاميدنی اضافه شود محتوی 3.5 گرم NACL ،2.9گرم سيترات سديم،1.5 گرم KCL و 20 گرم گلوکز می باشد.

  2- ده ميلی مول سيترات در هر ليتر محلول باعث توليد 30 ميلی مول بی کربنات در ليتر می شود. - در بيماری که شديدا دهيدراته است بايد در ابتدا از محلولهای داخل وريدی برای تصحيح مايعات استفاده نمود.با توجه به شايع بودن اسيدوز شديد رينگر لاکتات بهترين فراورده ای است که در بازار وجود دارد.اين محلول بايد همراه مکمل پتاسيم اضافی مصرف شود که ترجيحا به صورت خوراکی تجويز می شود.

  در بيمار می توان کل کمبود مايع را بدون هرگونه خطری طی 4 ساعت تصحيح نمود که نيمی از آن در ساعت اول تجويز می شود.معمولا پس از آن می توان درمان خوراکی را به گونه ای شروع نمود که مايعات مصرفی با مايعات دفعی برابر باشند.

  ممکن است بيمارانی که اسهال حجيم مداوم دارند، برای مقابله با دفع گوارش مايعات به درمان داخل وريدی طولانی مدت نياز داشته باشند.هيپو کالمی شديد می تواند ايجاد شود ولی به تجويز پتاسيم به صورت وريدی يا خوراکی پاسخ خواهد داد.

  -استفاده از آنتی بيوتيکی که ارگانيسم به آن حساس باشد ،برای بهبود بيمار ضرورتی ندارد ولی طول مدت و حجم مايعات دفعی را کاهش خواهد داد و پاک شدن ارگانيسم از مدفوع را تسريع خواهد نمود.

  _ آنتی بيوتيک:

  1- تک دوز تتراسايکلين(2گرم) يا داکسی سيکلين (300ميلی گرم):در بالغين موثر است ولی در کودکان زير 8 سال به علت احتمال رسوب در استخوان و دندانها و در حال رشد توصيه نشده است.

    2- در مقاومت دارويی:

  1) سيپروفلوکسازين بصورت تک دوز 30 ميلی گرم به ازای هر کيلوگرم وزن ،تا حداکثر 1گرم يا دوره ای کوتاه،15ميلی گرم به ازای هر کيلوگرم وزن روزی 2 بار به مدت 3 روز (دوز روزانه ی کلی آن از 1 گرم تجاوز نکند.)

  2) اريترومايسين(40 ميلی گرم به ازای هر کيلوگرم وزن ،روزانه در 3 دوز مستقيم به مدت 3 روز )

  WHO بعلت قيمت بالای کينولونها ، اريترومايسين را به عنوان جايگزين اول تتراسايکلين توصيه نموده است و انتخاب دوم ،کوتريماکسازول است.

  3- در وبای کودکان اريترومايسين انتخابی است.

  * جدول ترکيب الکتروليت ها و مدفوع در وبا و محلول داخل وريدی جهت رهيدراتاسيون

  ماده

  Na+

  K+

  Cl-

  باز

  مدفوع بزرگسال

  135

  15

  90

  30

  مدفوع اطفال

  100

  20

  90

  30

  رينگر لاکتات

  13

  4#

  109

  28

    کنترل:

  1- شناسايی افراد در تماس با بيمار و ناقلينی که در دوره ی کمون به سر می برند و درمان آنها.

  2-شناسايی روش انتقال جهت تعيين بهترين استراتژی برای مقابله با آن .

  3-مستقر نمودن مراکز رهيدراتاسيون و آموزش تکنيک آن که در کاهش مرگ و مير اهميت اساسی دارد.

  پيشگيری:

  1- تامين آب آشاميدنی سالم و امکان دفع بهداشتی مدفوع

  2- بهبود تغذيه و توجه به تهيه و ذخيره ی مواد غذايی در منزل که می تواند به طور چشمگيری از ميزان بروز وبا بکاهد

  3- واکسيناسيون:

  الف) واکسن معمول کشته شده باکتری وبا که به صورت داخل عضلانی تزريق می شود، افراد غير ايمنی را چندان حفاضت نميکند.

  ب) در حال حاضر 2 نوع واکسن خوراکی وبا در حال بررسی می باشد که حدود 50 درصد حفاظت ايجاد می کند.

  * افرادی که بالای سن 50 سال واکسينه شده بودند ايمنی نسبتا پايداری پيدا کردند، ولی اين ايمنی در افراد واکسينه کم سن و سال تر به اندازه آنها پايدار نبوده است.

  ج) توليد سويه واکنشی زنده ضعيف شده: که به طور مثال با جدا سازی يا خلق سويه های جهش يافته فاقد CT فعال ايجاد می شود. اين واکسن زمانی که بصورت تک دوز تجويز شود،تقريبا در 75% افراد واکسينه، از جمله کودکان بين 2 تا 4 سال ، افزايش قابل توجه در عيار آنتی بادی ويبريو کلرا ايجاد می نمايد و تقريبا هيچ واکنش زايی ندارد. متاسفانه در يک کارآزمايی بالينی بزرگ در کودکان اندونزی ، اين واکسن نتوانست محافظتی در برابر وبای بالينی ايجاد کند، ساير سويه های کانديد برای واکسن زنده ضعيف شده ، از ويبريوکلرای نوع التور و o 139 تهيه شده اند و در حال حاضر تحت آزمايش و مطالعه ی بالينی قرار دارند.

  * با توجه به اثر بخشی پايين واکسنهای تزريقی کنونی، ايمن سازی عليه وبا صرفا برای آن گروه از مسافرين ايالات متحده توصيه می شود که واکسيناسيون برای کشور مقصد را اجباری کرده باشد.

ماخذ: http://www.goums.ac.ir/page.php?slct_pg_id=1494&sid=25&slc_lang=fa

 |+| نوشته شده در  چهارشنبه 1390/03/04ساعت 17:38  توسط فرخی  | 
مطالب قدیمی‌تر
 
  بالا